DotCom Balonu – Krizden 14 Yıl Sonra

image_pdf

2000 yılının mart ayında Nasqad borsa’sında teknoloji şirketlerinin yaşadığı büyük hezimet olarak tanımlayabiliriz dotcom balonunu. 90ların başlarında internetin günlük insan hayatında yer bulmaya başlaması ile teknoloji şirketlerine risk sermayesi yatırımcıları inanılmaz oranlarda yatırımlar yaptılar. Bunun sonucunda pek çok yeni milyoner bile ortaya çıktı. 90lı yılların ortalarında çılgınlık had safhaya gelmişti. Herhangi bir teknoloji şirketi borsaya girdiği andan itibaren inanılmaz değerler kazanabiliyordu ve bu balon şişe şişe en sonunda Mart 2000’de patladı. Olayın kısa hikayesi budur. Peki DOTCOM Balonunun perde arkasında olan şeyler nelerdi?

Muhtemelen ilk olarak amerikalıların aç gözlülüğü ve kısa kolay yoldan parayı vurma merakı. Özellikle internetin hayatımıza yeni yeni girmeye başladığı bu dönemlerde bu tamamen yeni ve el değmemiş sektör pek çok yatırımcının çok çok ama çok kolay yoldan para kazanmasına vesile olabilirdi. Böyle bir fırsatın muhtemelen insalık tarihinde bir daha gelmeyeceğini ve değerlendirilmesi gerektiğini düşünen risk yatırımcıları borsaya giren teknoloji şirketlerine ihtiyaçları olan sıcak parayı çok hızlı bir şekilde sağlıyor ve aslında internetin gelişimine çok büyük katkıda bulunuyorlardı. Yalnız sorun şu ki bugün kullandığımız facebook olsun video siteleri olsun bunların büyük çoğunluğu çok daha önceden de düşünülmüş ve hayata geçirilmiş projelerdi. Bu projelerin hepsinin maddi kaynağını borsa yoluyla yatırımcılar hızlı bir şekilde sağlıyordu yalnız dünya bunlara hazır değildi.

DotCom Balonu Trilyon Dolarlara Maloldu

DotCom-Balonu
Burada Krizin Sektöre Ne Kadar Para Kaybettirdiğini Anlatan Bir InfoGrafik Var. DotCom Balonunun Etkisini Siz Düşünün.

Örneğin youtube, artık 2000 küsür çözünürlükte video bile izleyebildiğimiz youtube’u 1998 yılında düşünebiliyor musunuz? 56k hızında bir bağlantı ile özellikle. Çok güzel bir fikir olmasına rağmen tutmasına da imkan olmayan bir şey bu. Çünkü fikit ve içerik ne kadar mükemmel olursa olsun insanlar bunda yararlanamadığı sürece bir kıymeti kalmıyor. Bu verdiğim örneğe benzer yüzlerce örneğin daha sebep olduğu şey işte DotCom Balonu oldu. Yatırımcılar çok yüksek riskler alarak sürekli yatırımlarda bulundular. Bu bitmek bilmeyen yatırımların sonucu para geri dönüşü olmayan projelere ve istenilen getiriyi sağlayamayan büyük şirketlere aktı. Bu durum sistemi yıllarca şişirdi ve sonunda patladı. Hemde nasıl patladı. Yıkılmaz denen devasa teknoloji firmaları bir kaç saat içinde eriyip hiçliğe büründüler. Bugün hala etkileri geçmeyen kriz dolayısı ile Nasqad kriz öncesi değerinin yarısında seyrediyor. Şüphesiz ki internet’in gelişimine çok büyük önayak olan bu yatırımlar patlamaları ile aynı zamanda en çok zararı verenlerde oldu.

alkinkasap